Onderzoekstrajecten voor Hart voor Vrouwen

Hart voor Vrouwen heeft tot doelstelling om meer onderzoek uit te voeren naar de oorzaken van hart- en vaatziekten bij vrouwen. Want als deze ziekte doodsoorzaak nummer één is, is het tijd voor verandering. Het is van essentieel belang dat we meer causale verbanden kunnen leggen om de ziekte een halt toe te roepen. Daarom hebben we een aantal onderzoekstrajecten geïdentificeerd als interessegebieden.

Borstkanker

Het behandelen van borstkanker is niet zonder gevaren. De bestraling of chemotherapie bevindt zich immers in het gebied van het hart, wat tot schade kan leiden. Door deze defecten in een vroegtijdig stadium op te sporen, kan hartfalen uiteindelijk worden voorkomen.

We kennen twee erfelijke factoren die een rol spelen bij borstkanker, namelijk het BRCA1- en het BRCA2-gen. Op het moment dat een vrouw een afwijking heeft in een van deze genen, dan heeft de vrouw een verhoogde kans op borst- en eierstokkanker. Onderzoek moet het verband leggen tussen de genmutatie en hartfalen. Ook willen we graag weten wat de gevolgen voor het hart zijn bij vrouwen die hun eierstok(ken) preventief hebben verwijderd en in een kunstmatige overgang terecht zijn gekomen.

Zwangerschapshypertensie

Zwangerschapshypertensie is een verhoging van de bloeddruk aan het einde van de zwangerschap of kort na de bevalling. Omdat een verhoogde bloeddruk een risicofactor is voor hart- en vaatziekten, willen we graag dat deze patiënten in de gaten worden gehouden. Hierbij zien wij een rol weggelegd voor eHealth-programma’s: het inzetten van IT om de gezondheid te verbeteren. Denk hierbij aan het doorgeven van de bloeddruk via internet of een app door de patiënt zelf.

Diabetes

Vrouwen die in de overgang zijn of die suikerziekte/diabetes hebben, zijn een risicogroep voor hart- en vaatziekten. Maar bestaat er ook een relatie tussen suikerziekte en het verouderen van de eierstokken? Het vermoeden is van wel, daarom is onderzoek van belang.

 

Tussen mannen en vrouwen zit veel verschil als het gaat om oorzaken en symptomen van hart- en vaatziekten. Daarom is het goed om ook het verschil inzichtelijk te maken tussen mannen en vrouwen als het gaat om schade in de bloedvaten door diabetes.

 

We willen ook meer weten over diastolisch hartfalen. Bij deze afwijking is het hart stug, waardoor het moeilijk kan ontspannen. Het hart kan zich niet goed met bloed vullen, waardoor ook minder bloed het hart kan verlaten. Onderzoek moet uitwijzen of vrouwen met diabetes meer risico lopen op dit soort hartfalen.

Hartklachten in menopauze

In de overgang verandert het lichaam van een vrouw doordat de oestrogeenproductie stopt. Hierdoor hebben vrouwen kans dat hun bloeddruk en cholesterolgehalte stijgt. Ook kunnen zij last krijgen van overgewicht en diabetes. Deze aspecten zijn allemaal risico’s voor hartklachten.

 

Hartfalen ontstaat dikwijls door microvasculaire angina pectoris (MCD). Hierbij krijgt het hart te weinig bloed en zuurstof. Onderzoek moet aantonen welke kennis en hulpmiddelen nodig zijn om de diagnose van MCD in een vroeg stadium te ontdekken. Uiteraard moeten we hierbij ook achterhalen of en welke vrouwen meer genetische aanleg hiervoor hebben. Bovendien willen we weten of er een relatie is met de overgang en wat kortademigheid voor schade aan de bloedvaten toebrengt.

Hartinfarcten bij vrouwen

Hartproblemen ontstaan bij vrouwen regelmatig door acute scheuren in de kransslagader. In hoeverre heeft erfelijkheid hiermee te maken? Wat is de invloed van stress op het hart? Hevige emoties zoals het overlijden van iemand speelt een rol bij hartproblemen, maar ook stress vanwege onder meer woede, angst, spanning of pijn. Ook het plaatsen van een stent, een metalen of kunststof buisje in een bloedvat of een kanaal, op jonge leeftijd is niet zonder gevolgen voor de patiënt. Deze risico’s willen we blootleggen om overlijden te voorkomen.

Bijwerkingen medicatie

Statines is een medicijn dat de cholesterol verlaagt. Wat zijn de bijwerkingen op het hart van deze medicatie? En welke gevolgen heeft antistollingsmedicatie bij vrouwen die een abnormaal bloedverlies tijdens hun menstruatie hebben?

Eerstelijnszorg

Het is essentieel om de eerstelijnszorg goed te informeren over klachten die mogelijk wijzen op hart- en vaatziekten. Eerstelijnszorg zoals huisartsen zoeken bij veel klachten van vrouwen namelijk niet in de hoek van hart- en vaatziekten, doordat deze van geheel andere aard zijn dan bij mannen.

Psychologie

Wat is de relatie tussen hartklachten en stress of depressies? Welke rol kan mindfulness spelen bij het voorkomen van hartfalen?

SCAD

Een SCAD (sudden coronary artery dissection) is een plotselinge scheur in een van de kransvaten, waardoor een hartinfarct ontstaat. Dit type hartinfarcten komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, vooral in de leeftijdsfase 45-60 jaar. In zeldzame gevallen kan het voorkomen aan het einde van een zwangerschap of in het kraambed. Opvallend is dat er bij deze patiënten meestal geen of nauwelijks aderverkalking zichtbaar is in de kransvaten. Ook zijn er veelal geen risicofactoren aanwezig, hoewel roken en een hoge bloeddruk regelmatig voorkomen. Bij een deel van de patiënten is fibromusculaire dysplasie (FMD) aanwezig, een bindweefselverdikking in een kransvat, die ook in de bloedvaten elders in het lichaam kan voorkomen. De relatie met andere bindweefsel-aandoeningen is veel minder duidelijk.

Het is nog onbekend hoe een SCAD ontstaat, hoe we dit het beste kunnen behandelen en wat de kans is dat het weer gebeurt. Ook weten we niet waarom het vaker om (jonge) vrouwen gaat.

Vragen die ook voor de patiënten zelf veel onzekerheid geven, zeker omdat het om jonge mensen gaat die nog middenin het leven staan.

Het afgelopen jaar is contact gelegd met collega cardiologen aan de Harvard Universiteit (Mayo clinics-VS), die de Amerikaanse SCAD Alliance hebben opgericht. We hebben afgesproken om waar mogelijk samen te gaan werken in onderzoek op dit terrein.

Vrouwen die in Nederland woonachtig zijn en een SCAD hebben doorgemaakt worden uitgenodigd om zich via info@hartvoorvrouwen.nl   aan te melden bij de Dutch SCAD registry. U krijgt dan in het najaar 2015 een vragenlijst via de mail voor de officiële database registratie. We willen daarin zoveel mogelijk samenwerken met andere Nederlandse cardiologen. Mocht u ook een spreekuurbezoek in het Radboudumc willen, dan kunt u dit kenbaar maken. Via een digitale nieuwsbrief houden we u een paar maal per jaar op de hoogte van onze vorderingen.